Młodzi góral i góralka

Młodzi góral i góralka
Kotsis, Aleksander (1836 - 1877)  
AK  
olej / papier na tekturze  
35 x 56  
ok. 1870  
Galeria Rogalińska Edwarda Aleksandra Raczyńskiego  
MNP FR 39  
Fundacja im. Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w Poznaniu  
Galeria Rogalińska Edwarda Aleksandra Raczyńskiego  
Galeria Sztuki Polskiej koniec XVIII w. do 1939 r.  

Młodzi góral i góralka to, obok portretu Sabały i starej góralki z tego samego czasu, doskonały przykład malarstwa portretowego Kotsisa, łączącego umiejętność wydobycia głębi psychologicznej ukazanych postaci  z  wysmakowaną kolorystyką pobieżnie potraktowanego stroju i neutralnego tła. Portrety te powstały w okresie odbywania przez Kotsisa podróży artystyczno-krajoznawczych do Wiednia i Monachium, co potwierdza przypuszczenie, iż nawet tam  ten „miłośnik Tatr i góralszczyzny” malował, obok krajobrazów alpejskich, prace związane z polskimi górami.

Kotsis był w tym czasie artystą już w pełni ukształtowanym, absolwentem krakowskiej Szkoły Sztuk Pięknych, w której pobierał nauki w latach 1850-60 u W.Stattlera, W. Łuszczkiewicza i A. Płonczyńskiego i stypendystą uczelni wiedeńskiej, warszawskiej, paryskiej i brukselskiej. Mając w Monachium wspólną pracownię z A.Kozakiewiczem i Streittem, doskonalił warsztat, pozostając wierny swoim zamiłowaniom do ukazywania życia codziennego chłopów, górali, Żydów i dzieci.

Odbywając razem z przyjaciółmi, do których zaliczał się także Z. Sidorowicz, wycieczki po górach Bawarii Kotsis czerpał, jak sam pisał „co do kompozycji i pojęcia (...)sam z siebie, motywując na tematach ludowych własnych uczuć tkankę” (SAP 1986, t.IV, s.185). Stwierdzenie to w dużym stopniu tłumaczy liryczno-nastrojowy charakter rodzajowego malarstwa artysty.

[dr E.Leszczyńska]